Skarga kasacyjna przygotowana przez adwokata Bogusława Filara i adwokata Marcina Szumlańskiego, została uwzględniona przez Sąd Najwyższy wyrokiem w sprawie o sygn. akt III CSK 55/13.

Wyrok dotyczy umowy o dotację celową pomiędzy jednostkami samorządu terytorialnego.

Podstawą przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania było następujące zagadnienie prawne:

„Czy przepisy art. 251 ustawy o finansach publicznych (dalej ufp) i 252 ufp są przepisami względnie obowiązującym jak stwierdziły sądy powszechne orzekające w niniejszej sprawie oraz, czy te przepisy – z uwzględnieniem treści art. 253 ufp – stanowią kompleksową regulację dotyczącą zwrotu dotacji udzielonej na podstawie umowy pomiędzy jednostkami samorządu terytorialnego, a więc zawartej na podstawie art. 220 ufp.”

Dla zainteresowanych wskazaną tematyką prezentujemy wyciąg istotnych cytatów z uzasadnienia wyroku (podkreślenia FSFS):

 

„Dotacja z budżetu jednostki samorządu terytorialnego jest, co podkreśla się w piśmiennictwie, instytucją prawa finansowego i zasady jej zwrotu zostały kompleksowo uregulowane w ustawie z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych.”;

 

„Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 13 lutego 2003 r., III RN 11/02 (OSNP 2004, nr 5, poz. 72) wyraził pogląd, że w sprawie dotyczącej zwrotu wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem dotacji, udzielonej na podstawie umowy, nie można całkowicie pomijać publicznoprawnego pochodzenia środków przeznaczonych na dotację. Nie tracą one bowiem swojego charakteru na skutek przekazania w postaci dotacji na podstawie czynności cywilnoprawnej.”;

 

„Sąd Najwyższy podkreślił, że rozwiązania przyjęte w systemie finansów publicznych, mające na celu ochronę wydatków budżetowych, stanowią regulację o charakterze bezwzględnie obowiązującym, a dochodzenie zwrotu niewłaściwie wydatkowanych dotacji nie zostało – tak jak w stosunkach cywilnych bez elementu publicznoprawnego – pozostawione woli stron umowy.”;

 

„Regionalne izby obrachunkowe w postępowaniach nadzorczych, których przedmiotem były uchwały organów samorządu terytorialnego zawierające postanowienia regulujące przesłanki i terminy zwrotu dotacji oraz zapłaty odsetek, konsekwentnie orzekały nieważność uchwał, jeżeli stwierdzały, że zawarte w nich postanowienia dotyczące zwrotu dotacji są sprzeczne z art. 251 lub art. 252 u.p.f. Podkreślały, że niedopuszczalne jest zamieszczanie w uchwałach postanowień modyfikujących regulacje ustawowe bądź ustalanie innych przesłanek zwrotu dotacji niż wskazane w art. 251 i art. 252 u.p.f.”;

 

„Mając na względzie powyższe, nie można odeprzeć zarzutu skarżącej, że zaskarżony wyrok został wydany z naruszeniem omówionych przepisów prawa polegającym na nierozważeniu przez Sąd kwestii nieważności § 5 ust. 1 zawartej przez strony umowy z dnia (…)”;

 

„W piśmiennictwie i  orzecznictwie przyjmuje się, że uzasadnione jest zastosowanie sankcji nieważności bezwzględnej, jeżeli cel normy publicznoprawnej wskazuje, iż ma ona zapobiegać kształtowaniu się stosunku cywilnoprawnego sprzecznego z nią.”.