Czy Prezes Zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością może udzielić pełnomocnictwa do reprezentowania i prowadzenia spraw spółki w jego imieniu?

 

Przed przejściem do meritum, koniecznym jest wskazanie, że odpowiedź na powyższe pytanie została przygotowana na podstawie konkretnego stanu faktycznego, a istotnymi są następujące zastrzeżenia:

  • zarząd spółki z ograniczoną odpowiedzialnością składa się z dwóch członków zarządu;
  • zgodnie z umową spółki uprawnionym do jej reprezentowania jest Prezes Zarządu działający wspólnie z Wiceprezesem Zarządu, a w spółce nie został powołany prokurent.

 

Moim zdaniem obowiązujące przepisy Kodeksu spółek handlowych dotyczące reprezentacji w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością nie wykluczają możliwości powołania pełnomocnika przez członka zarządu.
Za przedstawionym stanowiskiem przemawiają podane poniżej argumenty.

 

W pierwszej kolejności należy zauważyć, że przepisy odnoszące się do zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością nie zawierają żadnych regulacji odnoszących się do ustanowienia przez członków zarządu pełnomocników do działania w ich imieniu.
W konsekwencji, jak wskazuje treść uzasadnienia uchwały Sądu Najwyższego z dnia 23 sierpnia 2006 r. sygn. akt III CZP 68/06 do pełnomocnictwa udzielonego na gruncie prawa spółek należy stosować przepisy części ogólnej Kodeksu cywilnego odnoszące się do pełnomocnictwa. Zgodnie, bowiem z art. 2 Kodeksu spółek handlowych w sprawach związanych z tworzeniem, organizacją, funkcjonowaniem, rozwiązywaniem, łączeniem, podziałem i przekształcaniem spółek handlowych, które nie zostały uregulowane w ustawie znajdują zastosowanie przepisy Kodeksu cywilnego.
Zatem, nie budzi wątpliwości teza, iż udzielone przez członka zarządu pełnomocnictwo podlega regułom zawartym w Kodeksie cywilnym. Odnosi się to zarówno do kwestii dopuszczalności udzielenia pełnomocnictwa, podmiotów, które mogą być pełnomocnikami, jak i skutków dokonania czynności prawnej przez pełnomocnika dla reprezentowanego podmiotu.

 

Kolejny argument za dopuszczalnością ustanowienia pełnomocnika dostarcza treść art. 95 § 1 Kodeksu cywilnego. Przepis ten określa zasadę, iż czynność prawną można dokonać przez przedstawiciela z zastrzeżeniem wyjątków przewidzianych w ustawie albo wynikających z jej właściwości.
Natomiast, zgodnie z art. 95 § 2 Kodeksu cywilnego, czynność prawna dokonana przez przedstawiciela w granicach umocowania pociąga za sobą skutki bezpośrednio dla reprezentowanego.
Mając to na uwadze należy stwierdzić, iż na gruncie Kodeksu spółek handlowych – poza art. 210 Kodeksu spółek handlowych – brak jest ograniczeń w tym zakresie.

 

Niezależnie od powyższego, jak słusznie orzekł Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 23 sierpnia 2006 r. sygn. akt III CZP 68/06 „Członek Zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością uprawniony umową spółki do jej reprezentowania łącznie z drugim członkiem zarządu, może być ustanowiony pełnomocnikiem do poszczególnych czynności”.
Jednocześnie, pogląd o dopuszczalności udzielenia członkom zarządu spółki pełnomocnictwa do jej reprezentowania znalazł potwierdzenie w innych orzeczeniach Sądu Najwyższego (m. in. wyrok SN z dnia 6 listopada 2008 r. sygn. akt III CSK 209/08; wyrok SN z dnia 4 lutego 2010 r. sygn. akt IV CSK 416/09) oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego (postanowienie NSA z dnia 28 lipca 2010 r. sygn. akt I FSK 723/10).
Niemniej jednak, opisane powyżej orzecznictwo odnosi się do sytuacji, w której pełnomocnik będący Członkiem Zarządu uzyskuje umocowanie do samodzielnego działania w imieniu Zarządu.

 

Poza powyższym, za stanowiskiem, iż członek zarządu uprawniony jest do udzielenia pełnomocnictwa do działania w jego imieniu, przemawiają względy prakseologiczne. Na tle opisanego stanu faktycznego, w którym do reprezentowania spółki uprawnieni są łącznie Prezes i Wiceprezes Zarządu przyjęcie przeciwnego poglądu może spowodować szereg negatywnych konsekwencji dla spółki. W szczególności, w przypadku nieobecności w Kraju lub długotrwałej choroby jednego z Członków Zarządu uniemożliwiona jest prawidłowe działanie Zarządu Spółki.
Co więcej, w takim wypadku – przyjmując stanowisko, iż członek zarządu nie może udzielić pełnomocnictwa do zastępowania go –  rozwiązaniem takiej sytuacji mogłoby być jedynie zwołanie Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników w celu podjęcia uchwały o odwołaniu Członka Zarządu oraz powołaniu w jego miejsce nowego Członka Zarządu.
Nadto, na tle omawianego rozwiązania w sytuacjach skrajnych, istniałaby na podstawie art. 42 Kodeksu cywilnego konieczność powołania przez sąd kuratora do prowadzenia spraw spółki.

 

Podsumowując należy stwierdzić, iż Członek Zarządu (w tym także Prezes Zarządu) jest uprawniony do ustanowienia pełnomocnika do działaniu w jego imieniu.

 

adwokat Marcin Szumlański